Ministerie van EL&I verslaafd aan Tipp-ex?

Wie informatie wil hebben over plannen voor olie- of gasboringen kan rekenen op de welwillende tegenwerking van de olie- en gasindustrie en de overheid. Het feit dat u als burger groot belang heeft bij die informatie omdat die boringen een bedreiging kunnen vormen voor schone lucht en schoon water in uw woonomgeving, brengt daar geen verandering in. Terwijl u die overheid toch zelf gekozen heeft en belasting betaalt voor diezelfde ambtenaren die u die informatie onthouden. Vooral het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I kortweg) is niet erg mededeelzaam. Voor geheimhouding grijpt men er graag terug op technologie uit lang vervlogen tijden.

Vergunningaanvragen voor gas en olie worden alleen in de Staatscourant gepubliceerd, als vergunningaanvraag voor ‘koolwaterstoffen’. Dat is alles wat er bekend gemaakt wordt als bedrijf X uit land Y bij u om de hoek een serie boorinstallaties wil neerzetten om schaliegas te winnen. Zelfs de bedrijfsnaam wordt niet genoemd.

Stel dat u het toch belangrijk vindt om te weten wat er in uw achtertuin gaat gebeuren. Dan kunt u eventueel een beroep doen op de Wet Openbaarheid Bestuur (WOB) om gegevens over de plannen te achterhalen. Het ministerie is verplicht om op zo’n WOB-verzoek te antwoorden. Het resultaat is dan een stapeltje documenten waarvan ongeveer de helft van iedere pagina at random met correctielak is bewerkt. Voor de jeugdigen onder ons: correctielak is een wit goedje wat in lang vervlogen tijden werd gebruikt om fouten te corrigeren in documenten die op een ouderwetse type-machine getypt werden inplaats van op een computer. Het bekendste merk was Tipp-ex. Men heeft bij het ministerie kennelijk nog veel Tipp-ex over uit die tijd.

Dit ambtelijke geknoei met lak leidt ertoe dat er in die documenten absoluut geen relevante informatie meer staat: over waar precies men gas wil winnen, door wie, en hoe. Zelfs op het internet algemeen toegankelijke informatie, zoals bedrijfsnamen of de naam van de Inspecteur voor het Staatstoezicht op de Mijnen, wordt weggelakt. Als reden wordt opgegeven dat bedrijfsgegevens en privacy-gevoelige gegevens niet onder de WOB vallen. Echter, in de wet is een uitzondering gemaakt voor informatie die voor het milieu belangrijk is.

Openbaarheid is voor het ministerie van EL&I kennelijk iets om bang voor te zijn. De ijver met lak moet vele dure ambtelijke uren gekost hebben. Waarom die angst, als het informatie betreft de we als burger belangrijk vinden omdat het ons rechtstreeks raakt? Die overheid is er toch voor ons – of niet soms? Die angst voor openbaarheid doet vermoeden dat er iets te verbergen valt. Als het om onconventioneel gas gaat weten we maar al te goed wat er te verbergen is. Kijk maar naar de praktijk in de Verenigde Staten. Daarnaast wordt onze democratie uitgehold, als burgers niet aan voor hen zeer relevante informatie kunnen komen.

Laten we hopen dat het Ministerie van EL&I ooit nog eens afkickt van de verslaving aan fossiele brandstoffen en Tipp-ex.