De schaliegas hype.

schaapjesDe pro-schaliegas campagne van de industrie begint op stoom te komen. Die campagne bestaat vooral uit het voortdurend herhalen dat schaliegas een ‘game changer’ en een ‘revolutie’ is. Het lijkt wel een nieuwe religie. De tegenstanders van schaliegas worden voor domme nimby’s uitgemaakt, omdat ze niet ‘nieuwsgierig’ zijn naar het nieuwe geloof. Milieu-argumenten worden weggewuifd, dat is allemaal maar emotioneel en overdreven. Maar van iets nieuws is helemaal geen sprake, het is gewoon de volgende economische zeepbel. En die schaliegasvoorraden? Jazeker, die zijn enorm – enorm overdreven.

De economische argumenten voor schaliegas zijn vooral korte-termijn economische redeneringen, van het soort dat de economische crisis veroorzaakt heeft. Niets nieuws onder de zon.

Om schaliegas erdoor te drukken wordt grove overdrijving van de voorraden schaliegas en -olie niet geschuwd. Dat gebeurt in zowel in Nederland, als buiten Nederland. Voor Nederland is het hooguit enkele jaren van ons gasverbruik. De levensduur van schaliegasbronnen is dusdanig kort dat je moet blijven boren om de productie op peil te houden. Dat kost heel veel boringen en heel veel geld. Een dure vorm van energie waar veel geld van beleggers en overheidssubsidies in gestopt moet worden. Een pyramidespel volgens twee recente rapporten, die de schaliegas-zeepbel in de Verenigde Staten analyseren. Weg geld, dat ook in veel duurzamere energie gestopt had kunnen worden.

De aandacht voor het milieu vindt men maar overdreven, tijdrovend of emotioneel. Maar milieuvervuiling is ook vreselijk duur. Wie vanaf de tachtiger jaren belasting heeft betaald, heeft miljarden mee moeten betalen aan het opruimen en saneren van bodem- en waterverontreiniging die achtergelaten was door vorige generaties. Vanaf 1997 19 miljard om precies te zijn, voor 175000 zwaar verontreinigde lokaties. Zo ging het in het zwarte verleden van de 19e eeuw ook: natuurlijke hulpbronnen zo snel mogelijk uitbaten, de winst in je zak steken en de kosten op de maatschappij afwentelen.

We willen allemaal schoon water en schone en gezonde lucht, ook voor onze kinderen, want geld kun je niet drinken. Wie vragen stelt over activiteiten die dergelijke eerste levensbehoeften bedreigen is niet emotioneel, maar rationeel.

En die overheidscontrole? Wie daarin gelooft is naief. Recent voorbeeldje uit het nieuws: Poolse vrachtwagenchauffeurs die in Nederland met vrachtwagens vol gevaarlijke chemische stoffen kunnen rijden met een certificaat dat je in Polen zonder opleiding kunt kopen. En tenslotte kun je je controledienst ook gewoon negeren, zoals minister Kamp doet met het advies van Staatstoezicht op de Mijnen over de aardbevingen in het Groningse gasveld.

Dat is pas emotioneel: vooral aan je eigen winst denken, speculeren op beleggingssucces door opgeklopte verhalen rond te strooien, en niet na willen denken over de milieukosten, want die worden wel door anderen betaald. Door u. En stel dat er wel goed rekening gehouden wordt met de milieukosten en die kosten ook in de prijs van het gas worden meegerekend, dan is het schaliegas helemaal niet goedkoper.

Electriciteit uit gas wordt wel eens aangeprezen als beter voor het klimaat dan kolen. Maar dat gaat niet op voor schaliegas, de broeikasgas emissies daarvan zijn waarschijnlijk even hoog als die van kolen. Schaliegas is waarschijnlijk ook een opstapje naar de winning van de nog veel viezere schalie-oilie. Schaliegas is een grote stap terug in de tijd wat het milieu betreft.

We hebben geen behoefte aan het nieuwe geloof in schaliegas. Van kernergie werd ook ooit gezegd dat het een goedkope en eeuwige energiebron zou zijn: ‘ too cheap to meter’ – te goedkoop om in rekening te brengen. Ook het Groningse gas blijkt zijn schaduwzijden te hebben. We willen vooral dat de voor- en nadelen van verschillende energiebronnen goed afgewogen worden, Het belang van zowel klimaat, milieu en natuur moeten worden meegewogen, en de lasten mogen niet op de maatschappij of een toevallige groep inwoners van Nederland worden afgewenteld zoals nu in Groningen gebeurt.