Hoe deskundig zijn deskundigen?

amtsvennNet over de grens, in het natuurgebied Amtsvenn borrelt plotseling olie omhoog. De olie is afkomstig uit een zoutcaverne, een holte die is ontstaan door de winning van steenzout. Volgens deskundigen zaten die zoutcavernes diep genoeg om er veilig olie in op te slaan. Niet dus: op onverklaarbare wijze borrelt die olie nu op in een natuurgebied en worden drinkwatervoorraden bedreigd. Kennelijk wisten de ‘deskundigen’ het toch niet zo goed.

Dat soort deskundigheid hebben we eerder gezien. Van de aardbevingen in Groningen is door ook jarenlang ontkend dat het iets met gaswinning te maken zou hebben. Hetzelfde geldt voor fracken, schaliegas, schalieolie, steenkoolgas, ondergrondse kolenvergassing. Volgens ‘deskundigen’ is er niets aan de hand. Maar intussen stapelen in de Verenigde Staten de bewijzen zich op dat er wel degelijk risico’s zijn. De vroegere chef exploratie en winning van Mobil zegt het nu ook heel duidelijk: schaliegas is niet veilig.

Wie zijn die deskundigen die het allemaal zo goed weten?

Dat zijn geologen en mijnbouwingenieurs. Niet dat er met die beroepsgroepen iets mis is. Maar ze moeten ook maar roeien met de riemen die ze hebben. Seismische profielen en boorgegevens die op verschillende manieren geinterpreteerd kunnen worden. Wiskundige modellen, die een vereenvoudiging van de werkelijkheid zijn. Er zit altijd onzekerheden in die kennis. Onder elkaar weten goede deskundigen best wel dat ze niet alles weten.

Waarom wordt er dan met zoveel zekerheid gezegd dat alles veilig is wat ze bedenken? Het meest voor de hand liggende antwoord is: commercieel belang. Onder druk van het grote geld verandert die onzekere wetenschap ineens in opperste deskundigheid waaraan geen twijfel meer mogelijkheid is. Gezonde scepcis van de gewone burger is dan het beste antwoord.