Schaliegas: technocratische tunnelvisie van EASAC.

shelloutofscienceDe EASAC, een samenwerkingsverband van Europese academies voor wetenschappen, heeft een verklaring gepubliceerd over schaliegas. De verklaring bespreekt een aantal problemen die bij schaliegasboringen op grote schaal in Europa verwacht kunnen worden. Het stuk rekent af met enkele veelgehoorde schaliegas-mythen: Schaliegas is niet beter voor het klimaat, en schaliegas is ook geen game-changer die ons van de afhankelijkheid van gasimport af helpt.

Dan komt echter niet de wetenschap maar de politiek om de hoek kijken. Even verderop in het stuk wordt gezegd dat schaliegas kan helpen onze afhankelijkheid van Rusland te verminderen – dit zonder enige onderbouwing met gegevens over gasverbruik, terwijl even daarvoor wordt gezegd dat de voorraden schaliegas veel lager zijn dan eerder werd geschat. Ook geen woord over duurzame energie, en de geringe netto energie-opbrengst van schaliegas, want dan zou duidelijk zijn geweest dat we alleen met meer duurzame energie van die afhankelijkheid van Rusland af komen.

Lees verder

Cameron deelt kroonjuwelen uit

Treasure-ChestEngels smeergeld voor de onwillige countryside: Cameron’s beleid is zelfs Ex-Shell topman te gortig.

Professor Michael Jefferson is geen voor de hand liggende criticus van de vastberadenheid van premier Cameron om schaliegaswinning door de strot van de plattelandsbevolking van het Verenigd Koninkrijk (VK) te wringen. Jefferson is bij Shell Chief Economist geweest, en bij de World Energy Council was hij Deputy Secretary General, en nu werkzaam als professor in energiebeleid. Hij schreef onlangs een opmerkelijk artikel dat op de pro-schaliegas website www.naturalgas.europe.com is gepubliceerd. Nederland is natuurlijk het Verenigd Koninkrijk niet, maar Mark Rutte zou best wel eens geneigd kunnen zijn om de schaliegasplannen van zijn vriendje David Cameron onder het kopieerapparaat te leggen. De mening van Jefferson wordt dan ook direct voor ons relevant. Hier volgt de vertaling van zijn artikel.

Lees verder

Weer gevangenisstraf voor Amerikaanse activisten tegen schaliegas

sandrajailletter600Schrijfster / bioloog Dr Sandra Steingraber, de gepensioneerde U.S. Air Force veteraan Colleen Boland en de 86-jarige activist Roland Micklem zijn in de gevangenis beland na protesten tegen opslag van schaliegas in zoutholtes bij het Seneca meer in de staat New York. Zij weigerden een boete te betalen na te zijn opgepakt bij protest-blokkade. Al eerder verdwenen Amerikaanse activisten in de gevangenis, of worden bedreigd met hoge boetes.

Zuid-Afrikaanse filmmaakster in Nederland met bekroonde schaliegasdocumentaire

Op uitnodiging van Milieudefensie en Schaliegasvrij Nederland (Boxtel) komt de jonge Zuid-Afrikaanse filmmaakster Jolynn Minnaar naar ons land voor de vertoning van haar bekroonde schaliegasdocumentaire Unearthed op het documentairefestival IDFA (info en kaartverkoop IDFA via deze link) en op verschillende plekken in Nederland. Unearthed is Minnaar’s persoonlijke, wereldwijde zoektocht naar voor- en nadelen van schaliegas, waarin ze een duidelijke conclusie trekt: we moeten schaliegaboringen in Zuid-Afrika – door onder andere het Nederlandse Shell – tegenhouden. Op zaterdag 29 november organiseren Milieudefensie en Schaliegasvrij Boxtel een vertoning en discussie met de filmmaakster in Podium Boxtel – Sint Lucas.

Lees verder

Aardbevingen in VS en Nederland door afvalwater olie en gas.

aardbevingen_frackingHet stadje Prague in Oklahoma (Verenigde Staten) werd op 6 november 2011 getroffen door een aardbeving met een magnitude van 5.7, met als gevolg schade aan huizen en gebouwen. Een beangstigende ervaring voor veel inwoners in een gebied waar tot enkele jaren geleden aardbevingen eigenlijk nooit voorkwamen.

Het midden-westen van Amerika is doorgaans een rustig gebied wat aardbevigen betreft. Maar de laatste jaren trekt het de aandacht van de geologen van de US Geological Survey: het aantal aardbevingen is er sterk toegenomen. Tussen 1970 en 2008 waren er in de staat Oklahoma slechts 89 bevingen, van 2009 tot 2014 waren het er maar liefst 751 – in slechts vijf jaar. Per jaar 55 x zoveel. Daarbij waren ook sterkere bevingen, met een magnitude 3 en hoger.

De oorzaak lag indirect in de sterk toegenomen toepassing van fracken voor schaliegas en schalie-olie. Bij het fracken zelf komen doorgaans geen sterke aardbevingen voor (al zijn ze hinderlijk genoeg). Maar er komen ook grote hoeveelheden moeilijk te zuiveren afvalwater vrij. Om kosten voor zuivering te vermijden wordt dit in lege olie- en gasvelden gepompt, en daarvan hebben staten als Oklahoma er vele. Ook de sterke aardbeving bij Prague – waarvan aanvankelijk werd aangenomen dat het om een natuurlijk beving zou gaan – is waarschijnlijk getriggerd door een eerdere beving bij een injectieput.

Injectie van afvalwater in lege gasvelden heeft ook in Nederland al tot aardbevingen geleid: op 26 november 2011 vond een beving met magnitude 2.8 plaats bij De Hoeve in Friesland. Volgens het KNMI en Staatstoezicht op de Mijnen is deze beving het gevolg van de injectie van productiewater in een leeg gasveld bij Noordwolde / Weststellingwerf door olie- en gasbedrijf Vermillion.

Lees verder

$88 miljard subsidie

Wie roept dat duurzame energie op subsidie draait moet eens naar schaliegas kijken. ODI, een Britse denktank over ontwikkeling en mensenrechten, heeft uitgezochtthefossilfuelbailout_infographic_a_0 hoeveel de overheid in de belangrijkste industrielanden (de ‘G20’) weggeeft aan subsidie voor het zoken naar fossiele brandstoffen. Dat is een niet te bevatten bedrag van 88 miljard dollar. De fossiele brandstofbedrijven nemen zelf nog niet de helft daarvan voor hun rekening: 37 miljard dollar

Die bedragen worden in toenemende mate gebruikt voor het zoeken naar schalie-gas en schalie-olie. Er zijn nuttiger en duurzamer bestemmingen voor overheidsgeld – onder andere uw belastinggeld.

Zuid-Holland schaliegasvrij; Overijssel wil onderzoek naar nul-alternatief

De provincie Zuid-Holland heeft in een brief van Gedeputeerde Staten aangegeven voorlopig geen medewerking te verlenen aan boringen naar schaliegas, omdat dit tegenstrijdig is met het beleid van de provincie op het gebied van duurzame economie, drinkwaterveiligheid en ruimtelijke kwaliteit.

Deze week is ook in de Provinciale Staten van Overijssel een motie aangenomen waarin  Gedeputeerde Staten wordt opgedragen om een alternatief scenario voor schaliegas te ontwikkelen (lees: nul-alternatief) en om te berekenen welke schade schaliegas kan veroorzaken.

Een dergelijk nul-alternatief (een scenario waarin niet naar schaliegas geboord wordt) ontbreekt in de de milieu-effectrapportage voor sde structuurvisie Schaliegas die minister Kamp  laat uitvoeren. Beide provincies lijken niet onder de indruk te zijn van de kwaliteit van dit onderzoek.

Kamerbrief over schaliegas milieu-effectrapportage.

CSGMinister Kamp heeft een brief naar de Tweede Kamer gestuurd met antwoorden op de vragen die de kamerleden hadden gesteld over de milieu-effect rapportage (MER) over schaliegas. De MER is belangrijk, omdat er op basis van dit rapport in 2015 beslissingen worden genomen over schaliegas. Belangrijkste punten in de reactie van de minister zijn:

1. Het alternatief ‘geen schaliegas’ wordt niet in de MER opgenomen. Dat is ongebruikelijk voor een MER, om geen ‘nul alternatief’ te onderzoeken. Volgens de minister komt het wel in 2015 in een Energierapport, maar is het dus geen onderwerp van onderzoek in de MER. De MER wordt daardoor ongeloofwaardig.

2. Helemaal grijs wordt het al het om de natuur gaat. Alleen Natura2000 gebieden worden op voorhand uitgesloten, niet omdat die natuur zo mooi of waardevol is, maar omdat deze elitenatuur door de Europese regels veel strenger beschermd is. De overige natuur, zelfs nationaal beschermde natuurgebieden, is minder strak beschermd. Het gaat er niet om of de mensen in de omgeving genieten van die natuur, of die natuur zeldzaam of kwetsbaar is. Het gaat er alleen maar om: kunnen we de regels makkelijk opzij schuiven of niet.

3. De minister sluit schaliegasboren in door provincies aangewezen boringvrije zones niet uit! Die boringvrije zones zijn er niet voor niets – ze zijn er om ons drinkwater te beschermen.

4. Er wordt in de MER uitgegaan van een voorbeeldwinning van 13 boorlocaties, met ieder 10 putten. Die kan bij een ‘maximaal’ scenario van schaliegaswinning meerderdere keren in Nederland toegepast worden, dus een veelvoud van die 130 boorputten. Dat betekent al snel een miljard aan deelname van de staat in de boringen (via EBN), geld dat niet besteed wordt aan de noodzakelijke omschakeling naar duurzame energie.

5. Er wordt ook onderzocht wat het effect van de winning van schalie-olie is. Onder andere Schaliegasvrij Nederland heeft daarop aangedrongen. Dat zou mogelijk in delen van Brabant en Zuid-Holland kunnen worden gevonden. Schalie-olieboringen zijn net zo intensief als schaliegasboringen.

6. De minister wil ook lagere overheden een rol gaan geven bij de beslissingen over boringen, maar dat zal niet meer zijn dan een adviserende rol.

7. Een opmerkelijk zinnetje in het antwoord van de minister: ‘De minister is bereid lessen te trekken uit Groningen, maar ziet daar nog geen redenen voor.’ Wat moeten we daar nu weer van denken? Is zelfs de ellende met de aardbevingen in Groningen niet genoeg om er lessen uit te trekken? In ieder geval trekken wij er wel een les uit: deze regering is ook niet te vertrouwen met schaliegas.

8. Nog een opmerkelijk bijzinnetje. In de onderzoekssubsidies die de Europese Unie via het programma Horizon 2020 aan wetenschappers verstrekt, zit ook een programma ‘Competitve low carbon energy’. Maar liefst 113 miljoen van dit programma wordt besteedt aan onderzoek naar schaliegas. Dat is niet ‘low carbon’, en betekent dus dat er onderzoekssubsiedies voor duurzame energie naar fossiele brandstoffen gaan.

Voor wie de ingewikkelde gang van zaken niet meer volgt: In 2013 heeft de minister besloten dat er een nieuw onderzoek naar schaliegas moet komen, een ‘milieu-effect rapportage’ (MER). Deze is gekoppeld aan een ‘Structuurvisie Schaliegas’. In de dit voorjaar verscheen de ‘Notitie Reikwijdte en Detailniveau’ waarin wordt uitgelegd wat men wil onderzoeken in de MER. Op die notitie kon het publiek reageren, en daar is veel gebruik van gemaakt. Vervolgens heeft de Commissie MER, een commissie die alle milieu-effectrapportages op hun kwaliteit moet beoordelen, die reacties gelezen en er advies over gegeven aan de minister. Aan de hand van die reacties en het advies van de Commissie MER hebben de Tweede Kamer leden vragen aan de minister gesteld. Hulde aan met name de fracties van D66, SP, GroenLinks en Christen Unie die scherpe vragen stelden.

Schaliegasvrije gemeenten in Texas en California!

De stad Denton in Texas heeft fracken in de ban gedaan. We feliciteren deze nieuwe schaliegasvrije gemeente van 100 000 inwoners van harte met dit besluit! Het is veelzeggend dat een stad in het heartland van de fossidentonfrackban600el brandstofindustrie dit besluit genomen heeft. Denton is overigens niet de enige schaliegasvrije gemeente in Amerika. Er zijn meer plaatsen die zich tegen fracken hebben uitgesproken,  San Benito in Californie heeft zelfs alle onconventionele fossiele brandstoffen in de ban gedaan en ook Mendocino wil geen gefrack. De Amerikanen hebben praktijk-ervaring met schaliegas en schalie-olie,en die ervaring is duidelijk niet prettig.

Veel schade aan Amerikaanse wegen door de ‘fracking boom’

Voor gemeenten en provincies is het goed om in de gaten te houden: sfracjobchaliegas en schalie-olie leiden tot flinke schade aan wegen. De enorme hoeveelheid zware vrachtwagens  die de boorlokaties aantrekken laten hun sporen wel achter.

In de Amerikaanse staat Texas lopen de kosten van reparaties aan de wegen zo ernstig uit de hand, dat men besloot om veel ernstig beschadigde asfaltwegen om te zetten in grindwegen. Onder protest van de Texanen heeft men daar uiteindelijk van afgezien, maar dat kost wel $402 miljoen extra aan wegreparaties.

Kennelijk kan het boren naar schaliegas niet zonder de kosten op de gemeenschap af te wentelen. Overigens weten we inmiddels in Groningen ook dat dat ook geldt voor narmaal aardgas.